با عرض سلام وخسته نباشید خدمت دوستان گرامی خصوصا جناب ولی زی صاحب که مسئله خوبی را مطرح کرده است .
درخواب سوال ایشان باید عرض داشتکه میتوان حق نشر را به نویسنده ویا ناشر ان از طریق زیر نگاه داشت .
1-با پاس نمودن قانون حفظ حق النشر برای ناشراز پارلمان کشور وپیگیری سریع دولت دراین مورد
2- برخورد جدی ونابخشودنی دولت با متخلفان این قانون
3- همکاری مردم در این زمینه مثلا اگر کسی موردی را مشاهده میکند بلافاصله بدولت اطلاع دهد
4-نشریات انترنتی دارای زیب کودهای مخصوص گردند که بغیر از اجازه از طرف ناشر از دیگر طریق نتواند از ان بهره برداری کند .
5-ناشر موراد نشر شده اش را از طریق رسانه ها به سمع مردم برساند تامردم اگاه گردند .
6- جرایم متخلفین سنگین گردد .
با احترام
سید خلل کوهی
استاد وریس پوهنحی تعلیم وتربیه پوهنتون بامیان

با عرض سلا خدمت کارکنان پورتال تحصیلات عالی افغانستان !
درارتباط به سوال که اقای ولی زی مطرح کرده اند باید در قدم اول بگویم که این موضوع در افغانستان خیلی مهم است چرا که در کشور عزیز ما افغانستان باوجودی نشر برخی اثار که درتناسب با سالها ودهه ها ی قبل از رشدی چشمگیری برخوردار است . ولی باآنهم برخی از ناملایمات درین عرصه وجود دارندکه تاجای ناامیدکننده و حتی مرگبار است . وآن ازین قراراست که محققین ما در قدم اول آنقدر به خود زحمت نمیدهند که اثارجدیدی را اماده نشر نمایند طوری که من برخی از اثار عزیزان وقلم به دستان را در افغانستان دیدم به این نتیجه رسیدم که همه کاپی نظریات دانشمندانی دیگری است که بیشتر درایران ویا برخی از کشورهای دیگری به نشر رسیده واین دوستان با اندک تغیری آنان را دوباره نشر می نمایند پس بنده به منظور جلوگیری ازین بحران برخی از نکات را پیشنهاد می کنم :
الف ) برای جلو گیری از کاپی اثار دیگران به هرنحوی که باشندباید یک کمسیون علمی موثر وکارا تحت نظارت سه وزارت اعم از وزارت تحصیلات عالی ؛ وزارت معارف و وزارت اطلاعات وفرهنگ افغانستان ایجاد شوند واز هر بخش باید دانشمندان بلند پایه از استادان پوهنتون های افغانستان عضو این کمسیون گردد که این اعضا اثاری راکه اماده چاب می شود در قدم اول بررسی کند و بعدا اجازه چاب ونشر بدهند که به شکل خود سر اثار نباید چاب شوند .
ب) برای کسانی که با تخطی از اثار علمی وتحقیقی مواجه می شوند مجازاتی از طرف وزارت عدلیه و اطلاعات وفرهنگ به تصویب برسند که با متخلفین برخورد قانونی صورت بگیرد .
ج ) دست اندرکاران تولید اثار علمی باید در صدد ایجاد تحقیقات جدید و درخور باشند نه کاپی تمام عیار اثار دیگران .
چ) برای کمسیون که باید ایجاد شود از طرف وزارت مالیه کشور بودجه کافی اختصاص داده شود چرا که محققین ما چه درکارهای کتابخانه یی و چه در انجام کارهای ساحه که شامل سفر های داخلی وخارجی می گردد باید دست باز داشته باشند تا اثار واقعا علمی و موثر تولید شود.
بااحترام پوهنیار محمد ظاهر فایز استاد پوهنزی تعلیم وتربیه پوهنتون بامیان[

باسلام خدمت علاقه مندان ومشتاقان جی ال پی به خصوص محترم ولی زی صاحب.
خوشحالم ازاینکه به موضوعی برمی خورم که مدتهافکرم رابه خودجلب کرده بودوازاین بابت نگرانی های رانیزبه وجودآورده بوداماباطرح آن توسط محترم ولی زی صاحب زمینه اظهارنظروصحبت پیرامون آن میسرگردید.هرچنداین مشکل به زودی هاوبه سادگی قابل حل نیست باآنهم به عنوان تحرکی مثبت وحتی نخستین گام می پذیریم.
تولیدفکرواندیشه ازجمله دستآوردهای ذهنی وعقلی بشراست که زمینه رفاه وآسایش رادرزند
گی انسان فراهم می سازدوکاربردآن جوامع انسانی رابه جهات پیشرفتهای مختلفه سوق می دهد.اماآنچه بایدبدان ارج
گذاری نمودهماناحقوق مالکین اندیشه هاوافکاراست که البته بایداین حق رابرای آنهامحفوظ نگهداشت وبه آن احترام گذاشت .این اصل ازقدمت تاریخی برخورداراست که متاسفانه باپیشرفت تکنالوژی معلوماتی ودراختیارقرارگرفتن فرهنگ الکترونیکی این دستآوردهابه سادگی موردتهاجم ویغمای ظالمانه افرادواشخاص قرارمی گیردوبه نام شان نشروپخش می شودوبدینوسیله صاحب اثرویارتب علمی می گردند.
علت این که چنین حالتی وجودداردچیست؟پرواضح است که نبودقانون ونهادهای مسوول کنترول آثارومقالات وعدم پیگیری حقوقی وقضایی ،فضای اینچنانی رابرای سرقت هاوتهاجمات علمی وادبی فراهم می سازدکه جای بس تاسف است.
برای مهارکردن این بی بندوباری ها،وزارت تحصیلات عالی درحدکارووظایف خودبایدتلاش نمایدوباهماهنگی باوزارت اطلاعات وفرهنگ ووزارت عدلیه درساختارقانون نشرآثارازخودجدیت نشان دهدتاجلومافیای علمی وادبی گرفته شودورنه این بوته سمی بیشتررشدمی کندوآلودگی سمی پخش می نماید.این بودنکاتی چندپیرامون سوالی که طرح شده بود.
بااحترام قاسیم وسیم ازپوهنحی تعلیم وتربیه پوهنتون هرات

با تقدیم سلام به تمام استادان گرامی ومشترکین خوب G L P:
آرزوی موفقیت وکامیابی بیشتر برای همه دانشمندان عزیز، استادان گرامی و همکاران خوبم ازبارگاه پروردگار توانا استدعا دارم.
به جواب سوال جناب استاد باید گفت که کشور افغانستان در مدت سه دهه جنگ وتباهی نه تنها در عرصه های جغرافیائیی و اشکال فزیکی خود بشمول انسانها صدمات را متقبل شد بلکه در عرصه های ذهنی و افکار وعقیدتی نیز صدمه دید که هم اکنون هستند بعضی اشخاص غارت گر و دزدان حرفوی که زحمات چندین ساله یک انسان با احساس، مبتکر ،علم پرور، لایق و وطن دوست را که هدفش نجات نسل های بعدی از تاریکی های جهل است،آثار ایشان را به شکل ناجوان مردانه به اسم خودشان قلم می زنند. وزحمت جندین ساله مولف را که با ارزش ترین چیز خود را در تهیه کردن آن( یک قسمت عمر خود را صرف کرده) از دست داده. حتی کو چگترین اتناعی هم به شخصیت اوشان نمی کنند وبه بسیار پائین ترین شکل آدمیت و دور از دایره اخلاق تعلیمی، بخود نسبت می دهند.

به نظر من راهی که بتوان از این گرداب خود را نجات داد ومزد را به کسی داد که کار کرده است این خواهد بود که وزارت محترم تحصیلات عالی یک کمیته با صلاحیت، کارا ، جدی و پشت کار را موظف بسازد که مطابق به قانون حفاظت از آثار علمی، چنین وقایع را شدیدا دنبال و با برخورد با چنین عملی، مجازات سنگین و اخراج از دایره تحصیلات عالی ومعارف نماید. برایش حق داده نشود که دوباره جواز فعالیت علمی را بگیرد.
درست است که ما امروز در افغانستان به مشکلات گوناگون دست وپنچه نرم میگنم ولی نباید کار کرد که علاقمندی کادرهای ورزیده و متخصصین رشته های مختلف علوم را کمتر ونا امید ساخت که در آینده دست به تالیف اثر ومجلات ویامقالات بزند.
از منابع شان استفاده شود به نام خود شان ماخد داده شود تا به زحمات شان قدر قایل وباعث تشویق وارج گذاری به آنها شود. و دایره علمی در رشته های مختلف علوم وسعت پیداکند.
با احترام
گلستان خیر اندیش
پوهنتون کندز
دیپارتمنت علوم اجتماعی

با عرض سلام و ادب خدمت کلیه کارکنان و خوانندگان و همکاران پورتال تحصیلات عالی افغانستان !
درارتباط به سوال که اقای ولی زی مطرح کرده اند باید در قدم اول بگویم که این موضوع در مباحث علمی و اکادمیک خیلی مهم است زیرا در کشور ما باوجودی نشر برخی اثار که درتناسب و مقایسه با سالها ی قبل از رشدی چشمگیری برخوردار است . و این عطش (کتاب نویسی) نه تنها در میان دانشمندان و مجامع روشنفکری بلکه در بین دوستان اماتور ما که اصلا از توانمندی و صلاحیت لازم در زمینه برخوردار نیستند، نیز به ملاحظه می رسد.
بنده قبل از آن که به جواب مشخص سؤال بپردازم، پیشنهاد می کنم که یک اداره ویا لا اقل یک کمیته با صلاحیت در چوکات یکی از وزارت خانه های ذیربط به منظور کنترول از کیفیت و دادن مجوز رسمی کتاب نویسی برای آن عده از افراد تحصیل کرده که از صلاحیت لازم اکادمیکی در زمینه کتاب نویسی برخوردار هستند، ایجاد و توظیف گردد تا از نشر کتب بی محتوا که ارزش علمی لازم را ندارند جلوگیری به عمل آید.
هرچند استفاده غیر مجاز از آثار دیگران بدون کسب اجازه مؤلف آن سرقت ادبی به شمار می رود که یک عمل ناپسند و بدور از اخلاق اکادمیک به شمار می رود که به نظر من جرم نابخشودنی بوده و باید شدیدا مورد پی گرد نهادهای حقوقی مربوطه قرار بگیرد.
و اما راه های حل هایی عملی که در این زمینه به نظر بنده میرسد این هاست:
1 . ایجاد دفاتر ثبت اثار علمی در پوهنتون ها تحت نظر دفتر مرکزی در وزارت
2. ناشر حد اقل عنوان و خلاصه از موضوع نشر شده اش را از طریق سایت های انترنتی بنام خود راجستر و از طریق بعضی از رسانه ها به اطلاع عامه برساند تامردم از ان اگاه گردند .
3. در این زمینه با همکاری ارگانهای حقوقی و ادارات ذیریط قانونی وضع گردد تا این مسآله از لحاظ حقوقی مجازاتی برای مرتکبین سرقت ادبی و متخلفین از قانون وضع گردد.
4. برای آن عده کسانی که با تخطی از قانون مطبوعاتی از اثار علمی وتحقیقی دیگران به نام خود استفاده می کنند، مجازاتی سنگین از طرف وزارت محترم عدلیه و اطلاعات وفرهنگ اعمال گردد و با متخلفین برخورد قانونی صورت گیرد .
با سپاس فراوان
پوهمل محمد مقصود جویا استاد پوهنتون تعلیم و تربیه کابل

با سلام!

استادان موسسات تحصیلات عالی، محققین و دانشمندان امنیت علمی ندارند. این عدم امنیت مانع از پیشرفت و اشاعه دانش در کشور می شود. تنها دولت است که می تواند با وضع قوانین کاملا شفاف و محکم راه را برای گسترش علم و دانش باز نماید. دزدی علمی و ادبی در سرتاسر جهان محکوم است. امید است که در کشور عزیز ما هم که در مرحله تدوین قوانین ملی هستیم، هرچه زودتر این قانون توسط شورای ملی مورد بررسی قرار گیرد و به مرحله اجرا گذاشته شود.
از طرفی جدای از مسائل علمی و اخلاقی، گسترش فرهنگ حق نشر و چاپ باعث تقویت بنیه مالی استادان و بالا رفتن سطح رفاه آنها و در نتیجه بهبود کیفیت علمی در موسسات تحصیلات عالی می شود.

با تشکر
رضا میرزایی
پوهنتون کابل

سلام خدمت تمام محترم ولی زی و اساتید نهایت گرامی
در جواب سوال محترم سید عبدالله باید گفت که رعایت حقوق مولفان و ناشران نیازمند فرهنگ سازی در جامعه است. از آنجاییکه میبینیم و ممکن شما اساتید گرامی تجربه داشته باشید،در هنگام خرید یک کتاب چاپ های متضاد دیده می شود این یک نمونه ای از عدم رعایت حقوق مادی و معنوی ناشر و مولف کتاب است. فکر میکنم که افغانستان از لحاظ قانونی در مورد حقوق مولفین تاجایی فقیر است و همچنان درصورت موجودیت قانون، مشکل اساسی سخت بودن پیگیری حقوقی برای مولف و ناشر میباشد.شناسایی متخلف و سپس سرگردانی در محاکمه و سایر مقامات امنیتی برای دفاع از حقوق و مبارزه با متخلفان که به حقوق معنوی و مادی اقدام نموده اند حوصله گیر و تا جای هم بسیار مشکل زا میباشد. بنا یک مولف ممکن خود اقدام به محاکمه کردن نکند چرا که با ده ها مشکل دیگر روبرومیشود.
راه حل ها:
1- تدویر کنفرانسها و سمینار در سطح افغاسنتان و دعوت مولفان،ناشران،مقامات امنیتی،فرهنگی،وقضایی کشورو مشخص ساختن صلاحیت های مقامات فوق و پخش مکرر این گونه برنامه ها در رسانه های تصویری وغیر تصویری
2- ایجاد دفاتر حقوقی خاص با حمایت دولت و قوه قضایه برای دفاع از حقوق پدیدآورندگان آثارعلمی
و همچنان موجودیت نماینده گی های این دفاتر در وزارت محترم تحصیلات عالی،وزارت محترم اطلاعات وفرهنگ و ارگانهای زیربط
بااحترام
ظریف الله احمدیار
پوهنتون بلخ
پوهنحی تعلیم وتربیه

سلام و عرض و ادب دارم به تمام خوانند گان سایت جی ال پی
با تاثیدنظریات استادان دانشمندان میخواهم در رابطه به سوال استاد محترم چنین ابراز نظر نمایم . ما وقتی میتوانیم که حق نشر یک اثر علمی را با ناشریا نویسنده گان محفوظ نگهداریم که در محیط های اکادمیک بخاطر نشر یک اثرعلمی باید مقرره ویا لوایح موجود باشد که در صورت خلاف ورزی ها در رابطه قانوناً جزا داده شود وهم کاروزحمت که یک شخص در باره اثر علمی اش میکشد و امتیازات آنرا کسی دیگری تصاحب می نماید . در صورت که به نشر آن میپردازد باید اجازه نشر آن از طرف نویسنده گرفته شده و قانونا ٌ به مراجع که نشر مینماید موافقتنامه کتبی اخذ شده از نویسنده درج ثبت کتاب گردد . وبعدا ً میتواند به نشربرساند ودر غیر آن اگر ممانعت های قانونی موجود نباشد نمیتوانیم جلو آن را بگیریم .
مطابق به لوایح ومقررات نشر آثار نویسنده گان ، شعرا ، علما و محققین بدون کسب اجازه ناشر ونگارنده آن کاملا ً مردود و غیر مجاز بوده با چنین متخلفین بر خورد قانونی صورت گیرد .
با احترام
پوهنیار عبدالمومن استاد پوهنتون جوزجان

با عرض سلام خدمت خواننده گرامی!
حق نشر نوعی ما لکیت اندیشه است. حق نشر نوعی حفاظت قانونی از آثار به وجود آمده است. که این آثار می توانند علمی ، ادبی و هنری باشند و همچنان میتوان گفت که حق نشر یک مجموعه از قوانین انحصاری است که به وسیله دولت برای تنظیم روش یا شیوه چگونگی اطلاعات و مفکوره ها برای مدتی محدود تصویب شده است.
بر اساس پیمان برن تاریخ انقضای حق نشر حد اقل شامل طول حیات خالق و 50 سال بعد از مرگ اوست. این مدت زمان شامل تمام کشور های عضو در پیمان برن می شود.
اما بحث اصلی ما اینست که چگونه میشو د از سرقط ا دبی جلو گیری کنیم:
•از نظر من هر عضو جامعه مسؤل است تا کوشش کند که اولاد این جا معه نیکو ببار آید و بخصوص این وظیفه معلمان ، والدین و استادان گرامی میباشد که اولاد این وطن را درست تربیه کنند و از آوان طفولیت به آنها یا د بدهند که نباید به مال دیگران چشم داشته باشند .
•موضوع دوم اینکه با متخلیفین باید بر خورد قانونی و جدی صورت گیرد.
•وزارت اطلاعات و فرهنگ ،تحصیلات عالی و هر نهاد مسؤل دیگر باید کمیته از افراد بیطرف و صادق داشته باشند تا اسناد که جهت چاپ و نشر بدست شان میرسد صاد قانه بدون هیچگونه تبعیض ، زر و زور برسی کنند.

قدسیه "مستور"
عضو دیپارتمنت انگلیسی پو هنئحی تعلیم و تربیه ولایت هرات

سلام برشماوهمکاران سایت جی ال پی !
حرف بسیارخوبی را اشاره نموده اید ، واضیح است که رشد تکنالوژی ودسترسی یافتن به آن ازاهداف نهایت عالی وبلندیک کشوردانسته می شود که البته بربنیاد آن می توان فرهنگ همان کشور را به سنجش گرفت . زیرا افتخارات ودستآوردمعنوی یک ملت نیزهمان توسعه تکنالوژی وحفظ مواریث فرهنگی آن کشورمحسوب می گردد . ازاینکه ممالک پیشرفته به غرض جلوگیری ازسو استفاده ازآثارونوشته های علمی - تحقیقی ، قوانین ومقررات را وضع نموده اند که کاملأ جایزوبه جااست . چه خوب خواهد بودکه اگردرکشورمانیزبه منظورجلوگیری ازسؤاستفاده ناجایزوازمطبوعات وآثارقانون ومقرراتی وضع می گردید وکس نمی توانست ازنوشته ها وآثاربه نثرسپرده کسی دیگراستفاده سؤمی نمود.
مگربازهم به نظربنده اگرامکانات آن میسرمی گردید تادرراستای رشد وانکشاف فرهنگ سرقت ادبی ، فرهنگ ابتکار وخلاقیت جاگزین می شد وبرای مردم فهمانده میشد تاشیوه تخلیق وایجادگری را بیاموزند، واین شیوه را جهت خوبی برای خود ومردم خود بیاموزانندو رایج کنند . ونیزآرزومندم که اداره مسوول قانگذاربادرک مسوولیت وبه احساس نیک بشردوستانه ، فرهنگ پرورانه شان دقت نموده راهکارهای خوب ومفید را پیشکش وعملی سازند . تاباشد درروشنی آن ، تمام دست اندرکاران عرضه تحقیق وتتبع بخصوص نوکاران گام بردارند وخود را مقید یک نظام کامل وخوب استفاده کننده ازتکنالوژی معلوماتی بدانند وبسازند.
پوهنیارشریفه اصیل
استادتحصیلات عالی فاریاب

طوریکه دیده شده چنین سرقت صورت گرفته وتاهنوز از طرف مقامات رسمی تحصیلات عالی کدام جزای ادبی برای شان وضع نشده ویا اگر شده تاثیرات آن خیلی سطحی بوده، ومن از مسئوولین مربوطه خواهان جدی بودن آنها را دراین موضوع میباشم.
اگربخواهیم فرهنگ ریسرج را تقویت نماییم میتوانیم ازنظریات ومراجع دیگران استفاده نماییم ومنابع وماخذ خود آن را تذکربدهیم یک مسئله اخلاقی واکادمیک است باید آن را رعایت نماییم.

نخست حضورعلاقمندان سایت سلام واحترامات تقدیم میدارم . بعداز عرض احترام باید گفت که حفظ آثار علمی حق نویسنده آن بوده اما امروزه در ین زمینه کمتر توجه صورت گرفته که نسبت نبوده قانون در این مورد میباشد بخاطر تحقق این امر بزرگ لازمی است تا به نکات ذیل فکر کنیم :
1- ایجاد کمسیون با صلاحیت علمی در مورد آثار علمی.
2- ثبت آثار علمی تحقیقی وجلوگیری آن از نابودی تحریف وتخریب.
3- تحقیق ، شناسایی ، جمعآوری نگهداری آثار علمی از طریق کمسیون وحفظ آنهادر بانک آثارعلمی.
4- تشکیل کمیته های همکار دربین کمسیون بمنظور همکاری ومشارکت کاری وهمآهنگی.
5- استفاده از نیروی عدلی وقضایی بمنظور جلوگیری از کاپی ورایت.
6- معرفی آثار علمی تحقیقی از جانب رسانه ها صوتی تصویری.
7- با استفاده از وسایل الکترونیکی داد ن زیب کود .
8- قانون حفظ آثار علمی باید موجود باشد
بادرنظر داشت موارد فوق میتوانیم اثر علمی را به ناشر ویا نویسنده آن محفوظ نگهداریم.
با احترام
مقیمی ازپوهنتون جوزجان

د پورتال ډېرو قدرمنو او ښاغليو ګډونوالو السلام عليکم !
د ښاغلي ولي زي صاحب پوښتنه ډېره پر ځاى خو ډېره له ستونزو ډکه ده. دا چې موږ څنګه کولاى شو د يو چا د اثر خوندي ساتنه په پام کې ونيسو څه په شخصيت او څه په مطبوعاتي پابنديو او قوانينو پورې اړه لري:
١-شخصيت :
هر څوک چې د چا له اثر څخه استفاده کوي د اثر د ليکوال پرې دا پور دى چې د اثر نوم د ليکوال نوم او د هغه اثر نورې ځانګړنې د ماخذ په ډول ذکر کړي. که څوک دا کار نه کوي او نېغ په نېغه له اثر څخه استفاده کوي ده ته غل وايي ، يوه ورځ به يې غلا بربنډه شي ،چې په دې سره به دوه تاوانه وکړي يو به يې ليک خپل اعتبار د ليکوالو تر منځ له لاسه ورکړي او بل به د غله نوم وګټي چې بيا د خپل شخصيت اعاده به ورته ګرانه شي.
٢-د مطبوعاتو قانون:
په هر هېواد کې د مطبوعاتو ځانګړى قانون شتون لري ،چې په افانستان کې هم دې کار ته ډېره اړه ليدل کېږي، څو په هغه کې له يو اثر څخه د استفادې پر مهال استفاده کوونکي ته څه،څه په کار دي او که چېرته چا له دې قانون څخه سرغړونه وکړه او جرم پرې ثابت شي له واقعي قانوني کړنو سره مخ شي . او د مطبوعاتو له لارې ټولو هېوادوالو ته ور وپېزندل شي،چې په راتلونکې کې نور ليکوال له دې کاره ځان وزغوري.
هغه څوک که خپل اثر د انترنيټ له لارې خپروي بايد په خپرندويه ټولنه دا شرط کېږدي چې که هر څوک له دې اثر څخه ګټه اخلي د هغه ادرس بايد پاتې شي. بله دا چې څوک دده له اثره ګټه اخلي بايد د لاس وهنې اجازه ورنه کړل شي.
پوهنمل محمد ابراهيم همکار د ننګرهار پوهنتون د ښوونې او دوزنې پوهنځي د پښتو څانګې د علمي کدر غړى

دپورتال ټولو محترمو لوستونکو اوګډونوالو ته سلامونه اونيکې هيلې !
دمحترم ولي زي صيب دوړانديزپه هکله غواړم په لنډه توګه خپل نظرداسې څرګندکړم چې :
1. دبل ليکوال دليکنې څخه چې کله يوبل کس غواړي ګټه واخلي اړينه ده چې دليکوال د ليکنې محتويات کټ مټ نقل کړي .
2. دليکوال ادبي نزاکت اوسليقه وساتي .
3. دليکوال نوم اوادرس په مکمل ډول وليکي .
4. که چېرې امکان لري دليکوال څخه دکارونې اجازه وغواړي .
5. دليکوال دنوم اوادرس دليکلوپرته دهغه دليکنې څخه استفاده کول جرم دى ، غلا اوناروا عمل دى .
6. زه دټولو هغوقدرمنوڅخه چې دنوروليکوالو دآثارو اوليکنو څخه استفاده کوي ،هيله کوم چې لومړۍ دليکوال څخه اجازه وغــواړي اوبيا پخپله ليکنه کې دهغه دنوم او د ادرس ذکر وکړي .
7. دپورتال دقدرمنوګډونوالو څخه هيله کوم ، که چېرې دداسې پېښو سره مخامخ کېږي نوموړى کس دثبوت سره پورتال ته معرفي اودزړه دخلاصه يې ودګي . وسلام